MyBanner

โฆษณา

วันเสาร์ที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2564

กระชาย : พีชพันธุ์ต้นไม้และสมุนไพรที่บ้านฉัน

 



ชื่อเรียกทั่วไป : กระชาย (Kaempferia) กะแอน (อีสาน, เหนือ)  ขิงซาย (อีสาน) จี๊ปู (เงี้ยว แม่ฮ่องสอน) ซีพู (เงี้ยว แม่ฮ่องสอน) เป๊าะซอเร้าะ (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน) เป๊าะสี่ (กะเหรี่ยง แม่ฮ่องสอน) ละแอน (เหนือ) 

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Boesenbergia rotunda

วงศ์ : Zingiberaceae

ลักษณะทั่วไป : กระชายเป็นพืชล้มลุก ตระกูลขิง (Zingiberaceae) อายุประมาณ 1 ปี เป็นพืชลำต้นใต้ดิน มีลักษณะเป็นจุก เรียกว่า เหง้า มีส่วนรากหลักมีลักษระเป็นแท่ง อวบน้ำ แทงลึกลงในดิน มีส่วนรากฝอยแตกแขนงออกจากรากหลัก ส่วนใบจะชูขึ้นบนดิน ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับเป็นลักษณะวงกลม รูปขอบขนานแกมรูปไข่ กว้าง 4.5-10 เซนติเมตร ยาว 13-15 เซนติเมตร ตรงกลางด้านในของก้านใบมีร่องลึก ดอก ช่อ ออกแทรกอยู่ระหว่างกาบใบที่โคนต้น กลีบดอกสีขาวหรือชมพูอ่อน ใบประดับรูปใบหอกสีม่วงแดง ดอกย่อยบานครั้งละ 1 ดอก โดยปรกติ กระชายจะทิ้งใบและรากปีละครั้ง โดยจะทิ้งใบก่อน ส่วนรากค่อยๆ ฝ่อลง และจะแตกใบและรากใหม่หลังฤดูแล้งผ่านไป กระชายจะแบ่งเป็น 3 ชนิดคือ กระชายแดง กระชายดำ (กลุ่มกระชายป่า) และกระชายเหลือหรือกระชายขาวหรือกระชายแกง

การใช้ประโยชน์ : คนไทยใช้ส่วนรากและลำต้น (หัวใต้ดิน) เป็นส่วนประกอบในการปรุงอาหาร มายาวนาน นอกจากนี้กระชายยังมีสรรพคุณทางยา เนื่องจากมีสารสำคัญหลายอย่างที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายของมนุษย์ ในช่วงที่ไข้หวัดลงปอดหรือโควิด-19 ระบาด ตั้งแต่ปี พ.ศ 2563 ได้มีการวิจัยพบว่าในกระชายมีสารแพนดูเรทินเอ (Panduratin A) และ พินอสตรอบิน (Pimostrobin) สามารถยับยั้งการเพิ่มจำนวนของไวรัสโควิด - 19 ในหลอดทดลองได้

สรรพคุณทางยาในแพทย์แผนไทย : กระชายถูกใช้ในหลายหลักษณะ เนื่องจากมีสรรพคุณทางยาที่หลากหลาย เช่น สรรพคุณในการบำรุงกำลัง, การแก้องคชาตตาย, แก้ปวดข้อ, แก้วิงเวียน แน่นหน้าอก, แก้ท้องเดิน, แก้แผลในปาก, แก้บิด, ส่วนการใช้ภายนอกจะสรรพคุณแก้ฝี, สรรพคุณแก้กลาก, ใช้เป็นยาอายุวัฒนะ นอกจากการแพทย์แผนปัจจุบันยังพบว่าในเหง้าของกระชาย มีสารอาหารหลายชนืด เช่น แคลเซียม ฟอสฟอรัส และวิตามินต่าง ๆ ซึ่งมีประโยชน์แก่ร่างกาย 


 ที่สวนกสิกรรมธรรมชาติ ไร่นาป่าผสม บ้านแม่ทำ สีทา ไม่ได้ปลูกกระชายในเชิงการค้า แต่ปลูกเป็นส่วนประกอบอย่างหนึ่งของป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง เป็นกลุ่มพืชหัวใต้ดิน ซึ่งที่สวนจะมีกระชายกระจายอยู่ทั่วไป นอกจากนี้ยังมีการปลูกในกระสอบไนลอน ตระกร้า กระถาง เพื่อเป็นตัวอย่างสำหรับคนที่มีที่ดินจำกัดด้วย



โฆษณา a-ads.com

TraffiG Banner exchange.